Amaç Madde 1- Bu yönetmelik,asansörlerin standartlarına uygun olarak yapılması ve işletilmesinin düzenlenmesini amaçlar.
Kapsam Madde
2- Bu yönetmelik, ilgili imar kanunu usul ve mevzuatlarına göre yapılan
yapılarda tesis edilecek her türlü asansörlerin projelendirilmesi,
aksamın imali, asansör yerinin hazırlanması, montajı, kontrol ve
deneylerin yapılması, bakımı, işletilmesi ve yıllık kontrollerinde
uyulması gereken standartları ve uygulama esaslarını kapsar.
Tanımlar Madde 3- Bu yönetmelikte geçen terimler aşağıda tanımlanmıştır. a) İlgili Merciler Sanayi ve Ticaret Bakanlığı (S.T.B.) İçişleri Bakanlığı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı (B.İ.B.) Türk Standartları Enstitüsü (T.S.E.) Elektrik Mühendisleri Odası (E.M.O.) Valilikler Belediyeler. b)
İmalat belgesi : İmalat sanayi yönetmeliği çerçevesinde yer alan bir
mamulün veya bu mamuller ile ilgili ana parçaların imalatı için S.T.B
dan alınan belgedir. c)
Garanti belgesi : S.T.B. nın belirlediği esaslar dahilinde asansörde
kullanılan aksam ve parçaların yapım ve montaj hatalarının belli bir
süre için ücretsiz düzeltileceğini veya değiştirileceğini taahhüt eden
belgedir. d) T.S.E. Belgesi : T.S.E.'ce verilen Türk standartları uygunluk belgesi. e) T.S.E.K. Belgesi :Türk standartları olmayan aksam ve parçalar için T.S.E.'ce verilen kalite uygunluk belgesi. f) Asansör bakım firması belgesi : S.T.B. veya bu Bakanlığın yetkili kıldığı merciden alınan belge. g) Serbest Mühendislik ve Müşavirlik belgesi : İlgili meslek odasınca verilen belge. ğ) Büro Tescil Belgesi : İlgili meslek odasınca verilen belge. h)
Asansör : Boyutları ve yapım itibariyle insan ve yükleri de içine
alacak kabini olan.tam düşey veya tam düşey doğrultuya 15 dereceden daha
az eğimi olabilen kılavuz raylar arasında yapının belli duraklarında
insan ve yükleri taşıyan elektrikli araçtır. ı)
Asansör firması : Her hangi bir asansörü komple taahhüt
edip,projelendiren malzemesini temin edip montajını yapan işletme
ruhsatını alan ve bakımını üstlenen kuruluştur. i) Asansör aksamını imal eden firma : Münhasıran asansörde kullanılan aksamdan bir veya birkaçını imal eden kuruluştur. j)
Asansör aksamı : Bir asansörü meydana getiren ve özelikle asansörde
kullanılan ve kendi başına bir ünite olan parça ve/veya parçalar
topluluğudur.
Bu aksamdan bazıları: 1-Tahrik sistemi(Motor-Makine,vs) 2- Kabin (komple askı düzeni, iskelet , izolasyon, tampon,halat bağlantıları vs.) 3- Kapı (komple,kilit,fiş kontak,kasa vs. 4- Ray 5- Kumanda Panosu (Kontaktör.Röle,Kablo,vs.) 6- Sinyalazyon parçaları (Butonlar,sesli ve ışıklı göstergeler, vs.)
k)
Bakımcı firma: Asansörün emniyetli ve kullanım amacına uygun tarzda
çalışmasını temin için hizmet veren ve sözleşme süresince bakımını ve
işletme sorumluluğunu üstlenen kişi veya kuruluşlardır.Her asansör
firması aynı zamanda bakımcı firma vasfına haizdir. l)
Montaj firması : Sadece asansör firmasına,Bu firmanın mesuliyet ve
kontrolü altında montaj hizmeti veren bakım teşkilatı bulunmayan kişi ve
kuruluşlardır. m) Montaj : Asansörü meydana getiren aksam ve parçaları birleştirip çalışır bir asansör haline getirme işlemidir. n) Parça : Asansörde kullanılan aksam dışındaki veya aksamı teşkil eden birimlerdir. o)
Asansör kullanıcısı : Asansörden düşey hareket esnasında istifade eden
veya asansör buton vasıtasıyla harekete geçiren kişidir. ö) Asansör yaptırıcısı : Asansör tesisi için asansör firmasıyla sözleşme yapan kişi veya kuruluştur. p)
Elektrik projesi : Tesis edilecek asansörün tipine göre elektrikli
kumanda kontrol,emniyet sistemleri,sinyal sistemleri ve genel tahrik güç
vb. sistemleri ihtiva eden elektrik akım yollarını gösteren
projelerdir,Bunlar birbirinden ayrılmaz bir bütündür. r) Proje : Yapılacak tesisin hesaplarını,Elektrik projelerini,Ölçülerini ve binaya yerleşik şeklini kapsayan komple tasarımdır. s) İnşaat mahalli : Yapılarda asansör kabininin çalışacağı kuyu ile tahrik ve kumanda elamanlarının bulunduğu mahaldir. ş) İşletme ruhsatı : Asansörün standartlara ve yönetmeliğe uygun yapıldığını tespit eden belgedir. t)
Trafik hesabı : Binaşekil ve ihticlarına göre asansörün
adet,hız,kapasite,kumanda ve kullanma şekillerini en ekonomik biçimde
tespit eden hesap tarzıdır.. u)
Yıllık kontrol : Asansörün emniyet ve işletme yönünden standartlara
uygun şekilde çalıştığının yılda en az bir defa yetkili mühendis
tarafından kontrol edilmesidir.
İKİNCİ BÖLÜM
Asansör Tesisin Yapımı ve işletilmesi
Proje Madde
4- Asansörün AVAN ve TATBİKAT Projeleri,Elektrik ve Makine Mühendisleri
tarafından tespit edilen esaslara uygun olarak müşteriken
hazırlanacaktır. Projelerin
hazırlanmasında Türk Standartları esas alınacaktır,Türk standartları
kapsamındaki dışındaki işler içinmenşei memleket standartları esas
alınacaktır. Asansör AVAN projeleri mimari proje ile birlikte yapılacak ve mimari projeye esas teşkil edecektir. Asansörün tesisi ile ilgili TATBİKAT projeleri ise asansör montajı yapılmadan önce ilgili makama onaylatılacak İşletme ruhsatı alınması aşamasında ilgili merciye ve asansör yaptırıcısına ruhsatla birlikte verilecektir.
Trafik hesabı Madde 5 - Mimari tatbikat projelerinin yapımından evel yapının özelik ve kullanım şartlarına uygun trafik hesabı yapılacaktır. a)
Trafik hesabı standart kapsamındaki işler için TS 1812 ye standart
kapsamı dışındaki işler ve ihtal işler için ise menşei ülkenin hesap
usullerine göre asansör projelerini hazırlayan mühendis tarafından
yapılacaktır. b)
Trafik hesabında kabul edilen ana kriterlerin sorumluluğundan bu
kriterleri veren mimar hesap sonucu bulunan asansör sayısı ve
karakteristğinin sorumluluğundan projeyi hazırlayan mühendis sorumlu
tutulacaktır.
Mukavemet Hesabı ve Mekanik Proje Madde
6 - a) Asansör yapısını ilgilendiren mukavemet hesapları : İnşaatın
statik hesabına uygun olmak üzere asansörün makine dairesine,Kuyu dibine
ve Ray tespit yerlerine gelecek yüklerin miktar ve cinslerini gösteren
hesaplardır ve bu hesaplar makine mühendisleri tarafından tanzim edilip
imzalanır. b)
Asansörün imalatını ilgilendiren mukavemet hesapları : Asansörün
projesine uygun ilgili standartlara makine mühendisleri tarafından
yapılacak mukavemet hesaplarıdır. c)
Asansöre ait mekanik projeler makine mühendisi tarafından tanzim ve
imza edilecektir,Asansörün mekanik kısımlarının makine mühendisi teknik
uygulama sorumlusunun nezaretinde projeye uygun olarak yapılmasından
asansör firması sorumlu olacaktır.
Elektrik projeleri Madde
7- Asansöre ait Elektrik-Elektronik projeleri Elektrik-Elektronik
Mühendisi tarafından tanzim ve imza edilecektir,Asansörün
Elektrik-Elektronik ile ilgili kısımlarının Elektrik-Elektronik
Mühendisinin teknik uygulama sorumlusunun nezaretinde projeye uygun
olarak yapılmasından asansör firması sorumlu olacaktır,Elektrik
projeleri işletme ruhsatı müracatı sırasında verilecektir.
Asansörün Kurulacağı İnşaat Mahalli Madde
8- Yapılarda asansör tesisinin kurulacağı inşaat mahalleri mutlaka bu
yönetmeliğin 5 Madde sindeki trafik hesabı sonucunda bulunan sayı ve
karaektersitiğe uygun asansörler için standartların ön gördüğü
boyutlarda olacaktır.
İnşaat mahallinin özelikleri Madde 9- Asansör tesisinin kurulacağı inşaat mahallinin. a) Kat kapılarının önündeki sahanlıl varsa Tütk standartlarına yoksa yabancı standartlara uygun büyüklükte olacaktır. b) Asansör makine dairesine çıkış merdiveni binanın ana merdiveni özeliğinde olacaktır. c) Asansör kuyusunun iç yüzü beton perde değilse toz tutmayacak şekilde perdahlı sıva yapılacaktır.
İş kazaları ve diğer sorunlar Madde
10- a) Asansör montajına başlandıktan sonra asansör kuyusunda
olabilecek iş kazaları ve diğer sorunlardan asansör firmasının
elamanlarının çalıştığı anlarda asansör firması diğer zamanlarda ise
inşaat firması sorumlu olacaktır,Bu durum montaja başlandığı anda
asansör firması ve inşaat firması arasında hazırlanacak bir tutanakla
belirlenecektir. b)
Asansör kuyularını bakımı esnasında yeterli derecede aydınlık
olabilmesi için asansör kuyusuna makine dairesinden kumandalı sabit
aydınlatma tesisatı yapılmalıdır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Asansör Aksamının İmalatını ve Asansör Tesisini Yapan Firmaların Uyacakları Usul ve İşler. Madde
11- Asansör aksamı imalatı yapan firmalar kendi bünyelerinde daimi
çalışan Elektrik veya Makine Mühendisi bulunduracaklardır. Asansör aksamı imal eden firmaların alacağı belgeler. Madde 12 - Asansör aksamı imalatı yapan firmalar imal ettiği her aksam için aşağıdaki belgeleri almış olmalıdır. a) S.T.B dan İmalat Sanayi Yönetmeliği dahilinde "İmalat Belgesi" c) S.T.B. dan "Garanti belgesi" d) T.S.E. den "TSE Belgesi veya TSEK Belgesi"
Garanti Belgesi,Servis ve İmalat Kalitesi Madde 13 - Asansör aksamı imalatı yapan firmalar imal ettiği her aksam için! a) Hatalı imalatın bilabedel değiştirileceğini tevsik eden garanti belgesini parça ile birlikte alıcıya verecektir b) İmalatını yaptığı parçanın tamirini yapacak servisi bulunduracaktır c)
İmalatının kalitesinin bozulduğu hallerde ilgili bakanlık veya T.S.E.
nin bu husutaki uyarılarına göre kalitesini düzeltecek tetbirler
alacaktır.
Yedek Parça Madde 14- Asansör aksamı imalatını yapan firmalar imal ettikleri her aksamın yedek parçası için! a) İmalatı devam eden aksam için yedek parça stoku bulunduracaktır. b) İmalatı iptal edilen her parça için en az 10 senelik talebi karşılayacak yedek parça stoku bulunduracaktır.
Asansör Aksamı ile İlgili Eğitici Bilgiler Madde
15- Asansör aksamı imalatını yapan firma imal ettiği parçanın
kullanıcısı olan firmaya aşağıdaki hususlarda eğitici bilgi verecektir. a)
Aksamın asansörde yerine takılmasında,Parçanın özelliği icabı dikkat
edilmesi gereken hususlarda parça ile birlikte montaj talimatnamesi
verecektir. b)
Asansör aksamı imal eden firmalar imal ettikleri aksam için aksam ile
birlikte teknik özelikleri içeren kullanma talimatnamesi de verecektir. Bu iki talimatname beraber veya ayrı ayrı olabilir.
Asansör aksamı ile ilgili tanıtıcı bilgiler Madde
16- Asansör aksamı imalini yapan firma,imal ettiği her aksamın
kullanıcısı tarafından kendisine kolayca tarif edilebilmesi için imal
ettiği aksamın ana adını ve bu aksam içindeki her parçanın parça
numarasını veya adını gösteren bilgiyi asansör firmasına parçayı
verirken birlikte verecektir. Asansör tesisi Madde
17- Asansör tesisi yapan firmalar kendi bünyelerinde çalışan
elektrik-elektronik ve makine mühendisi bulunduracaklardır. Asansör
tesisi bu mühendislerin gözetiminde yapılacaktır. Mühendislerin "Serbest
Mühendislik ve Müşavirlik Belgesi" ile"Büro Tescil Belgesi"Asansör
Firması adına çıkartılmış olacaktır.
Asansör tesisini yapan firmaların alacağı belgeler Madde 18- Asansör tesisini yapan firmalar aşağıdaki belgeleri almış olacaklardır a) S.T.B.dan asansör tesisni yapılabileceğini tevsik eden her tip asansör için "İmalat Belgesi". b) S.T.B. dan Garanti Belgesi. c) İmalat belgesini alan firmalar Türk Standartları Enstitüsünden TSE Belgesi veya TSEK belgesi d) Çalıştırdıkları mühendisler için "Serbest Mühendislik ve Müşavirlik Belgesi" ile "Büro Tescil Belgesi"
Asansör tesisini yapan firmaların vereceği belgeler Madde 19- Asansör firmaları tesis ettikleri her asansör için: a) Hatalı montajı bedelsiz düzelteceğini tevsik eden garanti belgesini sözleşme ile birlikte yaptırıcıya verecektir. b) Garanti belgesi süresi asansörün işletmeye alındığı tarihten itibaren başlıyacak ve en az bir yıl süreli olacaktır. c) İşletme ruhsatı alınması halinde asansörün çalıştırılmadığı zamanlar garanti süresine ilave edilir.
Kullanım ile ilgili eğitici bilgiler Madde
20- Asansör firması kullanıcısına aşağıdaki hususlarda eğitici bilgi
vermeye ve pratik eğitimi yaptırmaya mecbur olacaktır. a)
Asansörün arızalanması veya şebeke ceyranının kesilmesi sonucu kabinin
kat arasında kalması halinde kabin içinde mahsur kalanların çıkarılma
tekniğini öğretici talimatnameyi asansörü işletmeye açarken asansör
kullanıcısına verecek ve bu hususta asgari iki kişiye pratik eğitim
yaptıracaktır. b)
Asansör firması tesis ettiği asansörün kullanma talimatnamesi asansörün
işletmeye alınması esnasında vermelidir,Asansör firması özellik arz
eden tesislerde gerektiğinde pratik eğitimi de asansör kullanıcısına
vermeye mecburdur.
Asansörün Ayar ve Deneyleri Madde
21 - Asansör firması tesisini yaptığı her asansörün ayar ve deneylerini
standartlara uygun şekilde yapacak ve deneyleri yapan
Elektrik-Elektronik VE Makine mühendislerinin imzalı uygunluk raporunu
işletmeye açma esnasında asansör yaptırıcısına teslim edecektir.
Asansör Firmasının Sorumluluğu Madde
22 - Montaj firması asansör firmasının sorumluluğu altında montaj
yapacaktır Projelendirme malzeme temini ve bakım işlerinden yaptırıcıya
karşı asansör firması sorumlu olacaktır,Asansör firması olmadan inşaat
firması yada asansör yaptırıcısı montaj firmasına asansör tesisi
yaptıramaz.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM İşletme Ruhsatı,Bakım,Yıllık Kontrol ve Kullananlarla ilgili hususlar İşletme ruhsatı Madde
23- a) Asansör firması yaptığı her asansör için belediyelerden veya
belediye hudutları dışındaki yapılar için Valiliklerden işletme ruhsatı
alacaklardır. b) Belediye veya valilik işletme ruhsatı vereceği her asansörde aşağıdaki şartları arayacaktır. 1- Asansör firmasının bu yönetmeliğin 18 inci maddesinde yazılı olan olması zorunlu bulunan belgelere sahip olduğunun kontrolü. 2-
Bu yönetmeliğin 4 üncü 5 inci ve 7 inci maddelerinde belirtilen hesap
ve projelerin,muayenesi yapılan asansör uygunluğunun kontrolü. 3- Bu asansörle ilgili boyut. tolerans,muayene ve deneylerin kullanılan standartdaki ilgili maddelere göre kontrolü. 4- Bakım sözleşmesinin varlığının kontrolü.
Bakım Madde
24 - a) Her asansör işletmeye alınmadan evvel sürekli kontrol altında
tutulabilmesi için muhakkak bakım ve onarım sorumluluğunu taşıyacak
asansör firması yazılı anlaşmaya bağlanacaktır. bu firma genelde asansör
tesis eden firma olabileceği gibi bakımcı firmada olabilir. Ancak
garanti süresi içersinde bakımcı firma muhakkak asansörü yapan firma
olmalıdır. Asansörcü
firma dışındaki firmalar kendi bünyelerinde Elektrik,Elektronik ve
Makine mühendisi çalıştıracak ve aşağıdaki belgeleri almış olacaklardır. 1- Sanayi ve ticaret bakanlığından veya bakanlığın yetkili kıldığı merciden asansör bakım firması belgesi. 2-
Çalıştırdıkları Mühendisler için kendi firmaları adına
çıkartılmış"Serbest Mühendislik ve Müşavirlik Belgesi" ile Büro Tescil
Belgesi. c)
Bakımı yapılan asansörlerde orijinal yedek parça
kullanılacaktır,Orijinal yedek parçalar stokta yeterli miktarda
bulundurulacak,bakımcı firmaların bu konudaki talepleri asansörü tesis
eden asansör firması tarafından mutlaka karşılanacaktır. d) Asansör firması veya bakımcı firma sözleşme yaptığı yıl içindeki asansöre bakım yapma periyodunu belirtecektir. e)
Garanti dışındaki bakım süresince arızaların giderilmesinin parça
değiştirilmemesi halinde ücretsiz olduğu ,parça değiştirilmesi
gerektiğinde parçanın işçiliği ile birlikte ücrete tabii olacağı
belertilecektir. f) Asansör firması veya bakımcı firma arıza ihbarına müdahale süresini belirtecektir.
Yıllk Kontrol Madde
25- Yapının bağlı bulunduğu belediyelerce veya belediye hudutları
dışında daki yapılar için valiliklerce yılda en az bir kere her
asansörün kontrolü yapılacaktır,Anacak kadrosunda yeterli teknik elaman
bulunmayan belediyeler veya valilikler yıllık kontrol işini dışarıdan
Elektrik veya Makine mühendisine yaptırabilecektir. Bu mühendis emniyet
ve işletme yönünden tesisin işletilmesine engel bulunmadığını belirten
ve sorumluluğunu taşıyan bir rapor verecektir,Bu rapor 3 nüsha olacak
,belediyede veya valilikte bakımcı firmada ve kullanıcıda kalacaktır,Bu
raporun tanzim ettirilmesinin takibinden asansörün bulunduğu binanın
yöneticisi ve bakımı yapan firma müştereken sorumludur.
Kullananlarla ilgili hususlar Madde
26 - Asansör kullanan kişilerin aşağıdaki hususlara dikkat etmeleri
gerekmektedir,Asansörün özeliğine göre farklılık arz edecek hususları
asansör firması veya bakımcı firma yazılı olarak ilgililere
verecek,İlgililer bu bilgileri kullanıcılara aktaracak ve görebilecek
yerlere asacaktır. Bu bilgiler a)
Asansör içinde kat arasında kalan kişilerin kurtarılmasında asansör
firması veya bakımcı firmanın yazılı talimatına aynen uyulması. b) Asansöre 12 yaşından küçüklerin yalnız binmelerinin önlenmesi. c) Asansöre girerken kabinin katta olup olmadığına dikkat edilmesi. d) Asansöre girip çıkarken oyalayıcı hareketlerde bulunmayıp bu işin süratle yapılması. e) Asansör kullanıcısının kat kapısını içerden veya dışarıdan mutat şeklin dışında açmaya uğraşmaması f) Asansör kullanıcısının kat arasında kalındığında kapı camını kırarak çıkmaya çalışmaması g)
Kapısız kabinlerde asansör kullanıcısının kabin içinde seyir halinde
hareketli olan kapı tarafındaki duvara kendisinin veya
beraberindekilerin veya eşyalarının temasına meydan vermemesi. h)
Asansör kullanıcısının kabin üstündeki çıkış kapağından kendi başına
çıkmaya çakışmaması (bu kapak sadece dışarıdan kurtarmak isteyenler için
kullanılacaktır) i)
Kabin içine konulan yüklerin dengeli yüklenmesine dikkat edilmesi kabin
hareket halinde iken bu yüklerin kaymaması için tedbir alınması. j) Kapısız kabinlerde kabinde yük varken yük ile kat kapısı arasında insan bulunmaması . k) Anlaşmalı bakım yapan firma dışında başka bir firma ve kişilerin asansöre müdahale ettirilmemesi.
BEŞİNCİ BÖLÜM Çeşitli hükümler Geçici
Madde 1 - 12 Mayıs 1989 tarih ve 20163 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan
Asansör Yönetmeliğine göre verilen imalat Belgeleri geçerli olup bu
belgeleri alan firmalara yeni yönetmelikte belirtilen şartları yerine
getirebilmeleri için yürürlük tarihinden itibaren 4 aylık ek süre
tanınmıştır.
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik Madde 27 - 12 Mayıs 1989 tarih ve 20 163 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Asansör Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük Madde 28 - Bu yönetmelik yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe girer.
Yürütme Madde 29 - Bu yönetmelik hükümleri Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.
TS ASANSÖR STANDARTLARI
1 TS IEC 245-5 9 TS EN 12016 2 TS ISO 4190-5 10 TS EN 60204-32 3 TS ISO 4190-6 11 TS 9766 4 TS ISO 8383 12 TS 9761 5 TS 9761 EN 50214 13 TS 10123 6 TS 9766 HD 360 S2 14 TS 10 922 7 TS EN ISO 10535 15 TS 12255 8 TS EN 12015 16 TS 10922 EN 81-1 TS IEC 245-5 : Kablolar-Kauçuk Yalıtımlı-Beyan Gerilimi En Çok 450/750 V Olan Bölüm 5: Asansör Kabloları. KAPSAM : Bu standart,beyan gerilimi 300/500V olan kauçuk yalıtımlı asansör kabloların belirli özeliklerini kapsar. KABUL TARİHİ : 07.04.1997
TS ISO 4190-5 : Asansörler ve Servis Asansörleri-Bölüm 5:Kumanda Tertibatları,Sinyalleri ve ilave bağlantılar. KAPSAM
: Bu standart,asansör için amaçlanan kumanda tipini dikkate alarak bir
asansörün imali ve montajı sırasında kullanılacak butonları ve
göstergeleri kapsar. KABUL TARİHİ : 22.02.2001
Detaylı Bilgi Almak İster misiniz?
Hizmetlerimiz hakkında daha fazla bilgi almak veya teklif istemek için bizimle iletişime geçin.